Ja ik wil!

interview voorafgaand aan de Wil de Orka akte 15 april door Oog tv

Sandra Pijl over haar ervaring op het Werkmancollege.

“Soms kwam de boodschap flink aan bij de klassen en roepen ze ” wat kunnen we doen!” Soms tegenspraak en weerstand.. (Zoals het hoort bij pubers, u weet wel ;-P ) “Nou, mijn plastic komt niet in de zee hoor, ik woon er niet eens dichtbij..”, nadat ik nét had verteld hoe afval via wind, sloten, kanalen, rivieren etc de zee altijd vindt. Of deze over onderstaand filmpje: ” ja hallo, vind ik echt niet kunnen hoor, dat is zielig en ik weet heus wel dat plastic niet goed is voor de dieren..”, nadat ik het filmpje startte om de discussie te doorbreken van wie het afval nou eigenlijk is en wie het op moet ruimen.. na het filmpje meesten het eens: we moeten het maar met elkaar doen…
Heerlijk werk dit ) Met dank ook aan Peter Smith!
 van KLEAN!”

Vandaag kwam de Milieudienst enkele asbakjes brengen met het logo van Wil de Orka erop. Dit omdat sigarettenpeuken als ergernis  op nummer 1 staat.

Ook kwam Johanna Roossien Gazendam enkele magazines brengen van Groningen Bruist, met hierin een mooi artikel over 15 april as.!

Maak de stad schoon, begin bij je eigen stoep, dat dachten Rozemarijn en Paula van Stiel. Toen zij naar buiten liepen om zwerfafval te fotograferen en op te ruimen, hoefden zij niet ver te lopen: de eigen stoep zag er niet bepaald schoon uit. Dus op zoek naar een bezem. Dat viel nog niet mee. Niemand wist waar de bezem was (er was al heeeel lang niet geveegd), maar na een half uurtje zoeken bleek die in de meterkast te staan.

“we kregen heel veel reacties van voorbijgangers”, aldus Paula en Rozemarijn. “sommige mensen denken dat je een taakstraf doet, anderen reageren heel positief of lopen fluisterend langs. Je merkt dat het niet ‘gewoon’ is om een stuk straat te vegen.”

Maar wat is ‘gewoner’?
Afval op straat gooien of het opruimen?
Opruimen!

‘Voel me vereerd! Morgenmiddag las ik een olifant, dus kom maar langs in de werkplaats.’ Met dit onalledaagse sms’je gaf Maria Koijck aan mee te willen werken aan dit Geweldige Vrouwen- interview, want ze ‘had wel een belangrijk project om over te vertellen’. Met een zwarte veeg van het lassen op haar wang en een warme knuffel haalde ze ons binnen.

Maria is in de stad Groningen een bekende verschijning. Als vormgeef- ster, kunstenaar en projectinrichter is ze verantwoordelijk voor de aankleding van menig evenement in en om de stad. Samen met haar echtgenoot Ron Glasbeek drijft ze Bas-is, een creatief bedrijf dat sinds 1997 (culturele) evenementen ontwerpt, produceert en vormgeeft. De laatste jaren leggen ze zich steeds meer toe op autonome producten en producties. Er worden zowel theatervoorstellingen ontwikkeld als grote ruimtelijke beelden gemaakt in hun bedrijfspand annex atelier.

Vier jaar geleden ontwikkelde Maria een nieuwe passie. Een bezoek aan Sierra Leone en de hoeveelheid zwerfvuil en plastic afval daar maakte heel wat bij haar los, met grote gevolgen voor haar manier van werken en haar keuzen van projecten.

Plastic soep

Maria: “Ik had me vlak voor die reis een langere periode een slag in de rondte gewerkt, met weken van 70-80 uur zwaar fysiek werk en was behoorlijk óp. Op uitnodiging van een vriendin ging ik twee weken naar Sierra Leone. Van tevoren had ik me voorgenomen: ik kom terug met plannen voor iets nieuws, een nieuw beeld, maar wel iets dat heel dicht bij mezelf staat, wat me raakt. Ik ben in Sierra Leone twee weken op pad geweest met de ontwikkelings- organisatie Save the Children. In de krottenwijken daar en op het strand lag het bezaaid met afval. Ik heb nog nooit zoveel troep bij elkaar gezien. Daar realiseerde ik me ineens hoe groot het probleem van plastic afval wereldwijd eigenlijk is.” Terug in Nederland verdiep- te Maria zich verder in de materie. “Al ons zeewater verandert in een wereldwijde soep van microplastics, ‘Plastic Soep’. Er drijven twee plastic soepeilan- den in onze oceanen, elk ter grootte van de Verenigde Staten. Er komen giftige stoffen uit vrij en allerlei dieren en zelfs het kleine zoöplankton ziet dat plastic voor voedsel aan, met blijvende schade voor het milieu.”

Petty de Zwaan

Ze ging op zoek naar manieren om mensen in haar directe omgeving bewust te maken van de enorme hoeveelheid plastic afval in de wereld en de gevolgen ervan op het milieu. En Maria zou Maria niet zijn als ze dat niet op grootse en meeslepende manier moest vormgeven. Ze ontwierp de zwaan Petty, een gevaarte van ruim drie meter hoog, die ze samen met bewoners van haar eigen wijk vervaardigde uit 20.000 gevonden en gebruikte petflessen. De zwaan kreeg landelijke media-aandacht en Maria kreeg de smaak nu echt goed te pakken; dergelijke projecten moes- ten overal in steden, dorpen en wijken ontstaan!

Kerstboom van weesfietsen

Na Petty volgde op de Vismarkt in Groningen een kerstboom gemaakt van weesfietsen. Een Boom met een Bood- schap. Maria laste met een groep vrijwil- ligers en stagiairs de boom in elkaar, de milieudienst leverde de fietsen. Een prachtig uitgelichte weesfietsenboom was het resultaat. Een boom die in allure niet onderdeed voor de jaarlijkse tradi- tionele kerstboom op de naastliggende Grote Markt.

Wil de Orka

De hechte relatie met de milieudienst leidt ook dit jaar tot een nieuw afvalproject. Maria: “De milieustewards zijn mijn beste vrienden!” Op 15 april wordt in de vorm van een flashmob door duizenden mensen zwerfvuil verzameld in het cen- trum van Groningen en bijeengebracht in zwarte en witte biologisch afbreek- bare vuilniszakken. In een cordon lopen mensen met hun vuilniszakken vanuit de eigen wijk, via de grachtencirkel naar de Vismarkt, waar het nieuwe, natuurlijk weer nét iets grotere project van Maria ligt te wachten om gevuld te worden: Wil de Orka, een constructie van gelaste ringen en visnetten in de vorm van een enorme orka. De met zwerfvuil gevulde orka blijft een week liggen om aandacht te vragen voor het afvalprobleem en wordt daarna afgevoerd om te worden gerecycled.

Gemeenschapskunst

De combinatie van kunst en het samen- werken in een gemeenschap raakte een snaar bij Maria. “Voor ik samen met Ron Bas-is begon, ging ik naar de kunstacademie, volgde een loodgie- tersopleiding, maar vond pas echt mijn draai daarna, in de verpleging. Tien jaar heb ik daar met heel veel plezier en voldoening gewerkt. Tijdens het proces rond het maken van Petty kreeg ik dat gevoel van verbondenheid weer en wist ik: dat wil ik! Samenwerken met mensen én ontwerpen en creëren, het liefst zo groot mogelijk. Community art of gemeenschapskunst, wat je wilt. Ik vind gelukkig steeds overal medestanders en hulp. Er is weliswaar niets te verdienen met dit soort projecten en er moet zelfs vaak geld bij, maar het is voor mij heel belangrijk. En de energie die ik in deze projecten steek, komt altijd op de een of andere manier weer terug.”

Kijk voor meer informatie over Maria Koijck en haar projecten op www.zwaanenmeer.com en www.bas-is.nl. Voor actuele info over Wil de Orka kun je terecht op www.wildeorka.nl.

Tekst: Wil Hekkers
Fotografie: Charley Hekkers/Bas-is

Download hier het originele artikel